W świecie współczesnego krótkofalarstwa, gdzie liczy się każda sekunda i efektywne wykorzystanie miejsca, triplexer staje się urządzeniem niemal obowiązkowym. Dzięki niemu jedna antena wielopasmowa (np. Tribander) może pracować tak, jakby była trzema niezależnymi antenami monobandowymi.
Jak to wygląda i jak jest zbudowane?
Triplexer to solidne urządzenie zamknięte w metalowej obudowie, wyposażone zazwyczaj w cztery gniazda RF (typu UC1 lub N). Jedno złącze służy do podłączenia wspólnej anteny, a pozostałe trzy są dedykowane konkretnym pasmom: 20m, 15m i 10m.
Technicznie jest to precyzyjny system trzech filtrów (dolno-, górno- i środkowoprzepustowego) połączonych w jednym punkcie. Wewnątrz znajdziemy wysokiej jakości toroidy proszkowe, cewki powietrzne oraz specjalistyczne kondensatory wysokonapięciowe, które muszą wytrzymać duże prądy przy zachowaniu minimalnych strat.
Praca Multi-Operator: Brak ograniczeń w nadawaniu
Kluczową zaletą triplexera w konfiguracjach Multi-Operator jest fakt, że możliwe jest nadawanie z kilku nadajników jednocześnie do jednej anteny. Nie ma ograniczenia, że tylko jedno pasmo może nadawać w danej chwili. Każdy operator (na 20m, 15m i 10m) ma pełną swobodę pracy tak jakby pracowali na trzech niezależnych antenach, co drastycznie zwiększa efektywność pracy.
Izolacja i filtry – Klucz do bezpieczeństwa
Sam triplexer oferuje izolację sąsiedniego pasma na poziomie przynajmniej 30 dB. Choć to imponujący wynik, nie jest on wystarczający, by chronić czułe odbiorniki przed silnym sygnałem nadajnika pracującego obok.
- Dla bezpiecznej i komfortowej pracy w standardzie Low Power (100W), wymagana izolacja całego systemu powinna wynosić przynajmniej 70 dB.
- Aby to osiągnąć, niezbędne jest zastosowanie zewnętrznych filtrów pasmowych (BPF).
Jakie filtry wybrać? Najlepiej postawić na sprawdzone konstrukcje o wysokiej stromości charakterystyki, takie jak te oferowane przez SO9I Engineering, W3NQN czy VA6AM. Filtry te należy podłączyć między każde radio, a odpowiadający mu port w triplexerze. Taki układ zapewnia „czysty” sygnał i pełną ochronę sprzętu.
Zastosowania: Od Skimmerów po SO2R
- SO2R: Pozwala jednemu operatorowi na nasłuch na jednym paśmie podczas nadawania na drugim, przy użyciu tej samej anteny.
- Skimmery SDR: Możesz wykorzystać wolny port triplexera, by podłączyć odbiornik SDR, który będzie non-stop monitorował aktywność na nieużywanym paśmie. Może to być także działający lokalny skimmer, który zapełni mapę pasma stacjami, które możesz rzeczywiście usłyszeć.
Analiza Kosztów: Dlaczego to się opłaca?
Porównajmy dwa podejścia do budowy stacji na pasma 10, 15 i 20m:
- Podejście klasyczne: Zakup 3 masztów, 3 anten monoband, 3 rotorów oraz kilkuset metrów kabla zasilającego. Koszt samej infrastruktury masztowo-antenowej jest tu ogromny, nie wspominając o miejscu na działce.
- System z Triplexerem: Budowa jednego solidnego masztu z jedną anteną typu Tribander (np. SpiderBeam lub Yagi), jeden główny kabel zasilający antenę, triplexer oraz zestaw filtrów pasmowych.
Koszt triplexera i filtrów to ułamek ceny dwóch dodatkowych masztów i anten, a efektywność pracy pozostaje na zbliżonym poziomie.
Rozwój stacji: Niby 3 anteny, a jednak 9 anten
System oparty na triplexerach można łatwo skalować. Aby mieć non-stop 3 anteny na 3 różne kierunki (łącznie 9 wirtualnych anten monobandowych), wystarczy zainstalować 3 tribandery skierowane w różnych kierunkach (np. Europa, USA, Azja). Do każdego z nich podłączamy dedykowany triplexer, a wyjścia z tych samych pasm łączymy za pomocą StackMatchy. Dzięki temu każdy operator ma dostęp do wszystkich trzech kierunków na swoim paśmie jednocześnie. Co więcej…nie musisz kupować 3 zestawów filtrów. Wystarczy, że na jedno pasmo będziesz miał tylko jeden filtr i dalej masz pełną elastyczność stacji.
Podsumowując, triplexer to rewolucja, która pozwala mniejszym kosztem i przy mniejszej ilości miejsca zbudować stację o profesjonalnych możliwościach.
Jeśli masz więcej pytań na temat triplexera lub konfiguracji Twojej stacji to napisz do nas na: info@so9i.com
